TarihÖSYM Banko 1 Soru4 dk okuma
İlk Türk-İslam Devletlerinde Divanlar, Hükümet ve Kurumlar
Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu divan teşkilatı: Divan-ı Saltanat, İstifa, İşraf, Arz, İnşa/Tuğra ve Atabeylik sisteminin pratik kodlaması.
KPSS Pratik Tarih Yayın Kurulu| Tarih & İnkılap Tarihi Alan Uzmanları
ÖSYM soru standartları ve 2026 Güncel Müfredat yasal mevzuat denetiminden geçmiştir.
Akademik Onaylı
KPSS Hafıza Tekniği & Akılda Kalıcı Şifre
DİVAN KODLAMASI: İ-İ-A-T (İstifa, İşraf, Arz, Tuğra)
İstifa = Para/Maliye, İşraf = Denetim/Müfettiş, Arz = Ordu/Asker, Tuğra = Yazışma/Mühür.
Sınavda Doğrudan Soru Getiren Kilit Bilgiler
- 1Büyük Divan: Divan-ı Saltanat (Başkan: Vezir).
- 2Divan-ı İstifa: Mali işler (Başkan: Müstevfi).
- 3Divan-ı İşraf: Genel denetim ve teftiş (Başkan: Müşrif).
- 4Divan-ı Arz: Ordu ve askeri işler (Başkan: Emir-i Arz).
- 5Divan-ı Tuğra (İnşa): İç ve dış yazışmalar, devlet sırları (Başkan: Tuğrai).
Büyük Selçuklu Divan Teşkilatı ve İşleyişi
Türk-İslam devletlerinde devlet işleri Divan-ı Saltanat adı verilen büyük divanda karara bağlanırdı. Bu ana divana bağlı 4 temel alt divan bulunmaktaydı.
- Divan-ı İstifa: Devlet gelir-gider bütçesini tutar.
- Divan-ı İşraf: İdari ve mali teftişi yürütür; yargı ve askeriye hariç her şeyi denetler.
- Divan-ı Arz: Askerin maaş, techizat ve lojistik kayıtlarını tutar.
- Divan-ı Mezalim: Ağır siyasi suçlara, halkın şikayetlerine bakan ve bizzat Sultan başkanlığında toplanan en üst mahkemedir.
Resmi Mevzuat ve Akademik Kaynakça
- T.C. MEB Ortaöğretim Tarih Müfredat Belgeleri
- ÖSYM Çıkmış Soru Analitikleri ve Havuz Standartları
- Prof. Dr. Halil İnalcık - Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ
ÖSYM Sınavı İçin Sıkça Sorulan Sorular
Gulam sistemi ile İkta sistemi arasındaki fark nedir?
Gulam devşirme kökenli saray muhafızları ve merkez ordusudur (üç ayda bir Biştegani maaşı alırlar). İkta ise toprağa dayalı eyalet süvarileridir (devlete mali yük olmadan ordu yetiştirilir).
Pekiştirme Zamanı
Bu Konunun Testini ve Kartlarını İncele
ÖSYM soru kalıplarından oluşan 10 soruluk testi çözerek bilginizi kalıcı hale getirin.